Nafarroako sektore ekologikoa egonkorra dago, 160 milioi euroko negozio-bolumenarekin

CPAEN/NNPEKek, gainera, ENAC (Egiaztapenerako Erakunde Nazionala) egiaztagiria lortu izana nabarmentzen du bere txostenean, kontrol- eta ziurtapen-jarduerak behar bezala gauzatzeari buruzko konfiantza sortzeko.

María José Arrondo CPAEN/NNPEKeko lehendakaria komunikabideen aurrean agertu da gaur goizean, Nafarroako nekazaritza ekologikoaren sektoreari buruzko datuak biltzen dituen dosierra aurkezteko. Lehendakariarekin batera, Enrique Arnedo CPAENeko zuzendari teknikoa eta gerentea, Natalia Bellostas INTIAko zuzendari gerentea eta Jose Maria Aierdi Nafarroako Gobernuko Landa Garapen eta Ingurumen kontseilaria izan dira.

Arrondok azaldu duenez, Nafarroako nekazaritza-sektorearen negozio-bolumena 160 milioi eurokoa izan zen 2024an, eta azalera % 3,8 handitu zen, 2023an 70.351 hektarea izatetik 2024an 73.021 hektarea izatera igaro baitzen, hau da, Nafarroako nekazaritza-azalera osoaren % 7,91, larreak barne, aurreko aldian % 7,4 izan zen bitartean. Hala ere, operadore kopuruak behera egin du, 786tik 768ra. Europarekin alderatuta, Nafarroa batez bestekoaren ia bost puntu azpitik dago, nekazaritzako lur guztien % 12,51 hartzen baitu.

Atalak eginez, operadoreei dagokienez, nekazaritzan aritzen diren pertsonen eta enpresen eta elaboratzaileen artean izan dira jaitsierak; merkaturatzaileei eta inportatzaileei dagokienez, berriz, zifra berak mantendu dira, eta abeltzainen kopurua zertxobait igo da.

Datu horiek adierazten dute sektorea egonkor mantentzen dela, eta horrek ez du esan nahi CPAEN/NNPEKek ekoizpena eta azalera handitzeko beharra azpimarratzen duenik, Europako Batzordeak Baserritik Mahaira estrategian dituen helburuak betetzeko. Izan ere, 2030ean nekazaritza lurren % 25era iritsi behar da ekologikoan, eta gaur egun zaila dirudi kopuru hori lortzea.

Bestalde, Aierdi kontselaria nabarmendu duenez, "nekazaritza-azalera ekologikoaren hazkunde berria, eta oro har ekoizpena sendotzea lorpen bat da sektorearentzat, eta lehen sektorea XXI. mendean planteatzen ari zaigun ingurumen, ekonomia eta gizarte arloko erronka handiei erantzuna ematen dien eredu bati bultzada bat. Europak 2030erako ezarritako helburuaren % 25etik urrun gaude oraindik, baina bide horretan aurrera egiten jarraituko dugu ".

Natalia Bellostas INTIAko zuzendari gerenteak adierazi duenez, INTIA-CPAEN lankidetzak urte askotako ibilbidea da eta "lanean jarraitzen dugu gero eta estuagoa izan dadin". Harreman horretan, "funtsezkoa da bi erakundeen arteko osagarritasuna eta sailaren babesa. CPAENek kontrol- eta ziurtapen-funtzioak eta sustapen-funtzioak ditu, eta INTIAk sektoreari laguntzeko funtsezko tresna izan behar du, ezagutza tekniko-ekonomikotik abiatuta, bai ekoizpenean, bai merkaturatzean ".

CPAEN/NNPEK-en helburuak

Aurreko aldian lortutako helburuei dagokienez, Arrondo lehendakariak ENAC akreditazioa lortu izana nabarmendu du, CPAEN/NNPEKen ziurtapen-jarduerari bultzada ematen diona, erakundearen kontrol-jarduera egokia legitimatuz, sektorean konfiantza sortuz eta langileen gaitasun teknikoa bermatuz, eta horrek esan nahi du ziurtapen-sistema fidagarria eta objektiboa dela. Aierdi kontseilariak ere nabarmendu du helburu hori lortu izana, eta CPAEN/NNPEK zoriondu du "13/2023 Foru Dekretua betetzen duen mugarri garrantzitsu honengatik".

2025ari dagokionez, CPAEN/NNPEKek ekintza kontinuista bat planteatzen du, ekoizpen ekologikoari balioa emango dioten hainbat ekintza eta sustapen-kanpainarekin, gizarteari elikagai ekologikoak, haien balioak, lurralde-kohesioari dagokionez duten eginkizuna eta nekazaritza-inguruneko bizitza eta ingurumena hobetzea ezagutaraziz, kontzientziazio handiagoa lortzen saiatuz, kontsumoa areagotzeko eta, horrekin batera, operadore kopurua eta azalera handitzeko.

Sustapen-ekintzekin jarraitzen duen ekintza hori erakunde ziurtatzaileak azken urteetan egindako lanean oinarritzen da, Nafarroako familien % 97k elikagai ekologikoak ezagutzen dituztela baitiote. Izan ere, sektoreak esku artean dituen datuen arabera, Nafarroako hiru etxetatik batek elikagai ekologikoak erosten ditu osasunerako hobeak direla uste dutelako, eta, gainera, bertako elikagaiak direla balioesten du.

Urte honetako promozio jarduerei buruz, Navarra Ecológica Azoka bere 10. urteurrena ospatuko du, Noaineko Zentzumenen Parkean ospatuko dena edizio berezi batean. Beste urtebetze bat izango da Ekomerkatuarena, bere 5. Urtearrena ospatuko duena ekoizleen eskutik zuzenean herritarrei elikagai ekologikoak hurbilduz.

Aurreko deialdiaren arrakastaren ondoren, Ekomiradak argazki-lehiaketa errepikatu da aurten, eta Ekoaula proiektuari eutsi zaio, ikastetxeetan sentsibilizazio- eta hedapen-ekintzak eginez, ikasle, irakasle eta familientzat.

Gizarte-erantzukizuneko ekintzek ere jarraipena izango dute ASPACErekin. ASPACErekin lankidetza areagotu nahi da 2024ko esperientzia onaren ondoren. Esperientzia horretan, Elikagaien Bankurako tomateak bildu ziren, eta ekintza handitu egin da lankidetza berri batekin, oraingoan Nafarroako Minbiziaren aurkako Elkartearekin.

Datu batzuk:
• Sektore ekologikoaren azalera hektareatan: 73.021 hektarea.
• Ziurtatutako nekazaritza-azalera: Nafarroa osoaren % 7,91.
• Operadore kopurua: 768.
• Negozio-bolumena: 160 milioi euro.
• Elikagai ziurtatuak: 2.500.
• Eztia ekoizpena: 17.395 kg.
• Haragi-ekoizpena: 274.195 kg
• Kontsumorako esnea: 116.432 l.
• Arrautza-ekoizpena: 6.703.375
• Nafarroako dendak (denda txikiak): 38.
• CPAEN/NNPEK ostalaritza-lokalak: 25.