PAUSOKA: ekoizpen ekologikoa bertako arrazentzako aukera gisa

Pasaden ekainaren 19an Unanun (Nafarroa), parte-hartze handiak berretsi zuen biodibertsitatearen kontserbazioa, ustiategien errentagarritasuna eta kalitate handiko elikagaien ekoizpena bateragarri egiteko gai diren ekoizpen-alternatibekiko interesa gero eta handiagoa dela.

Etorkizuna eraikitzeko alianza

PAUSOKAk kanpoko intsumoen mendekotasun txikiagoa duen abeltzaintza-ereduaren bideragarritasuna erakutsi nahi du. Baliabide naturalen zuzeneko aprobetxamenduan oinarritutako sistemek pentsuak eta bazkak erosteko beharra murrizten dute, makinekiko eta azpiegiturekiko mendekotasuna murriztuz eta ohiko sistema intentsiboek baino inbertsio nabarmen txikiagoak eskatuz.

Planteamendu horrek gazteak sektorean sartzea erraztu dezake, sarrera-oztopo nagusietako bat murriztean: abeltzaintza-ustiategi bat hasteko behar den inbertsio handia.

Erantzunak lortzeko lau eredu

Proiektuak lau ekoizpen-eredu alderatuko ditu, horietako hiru ekoizpen ekologikoko ziurtagiriak, Pottoka arrazaren bideragarritasuna bermatzeko sistema egokienak zeintzuk diren identifikatzeko informazio zientifikoa sortzeko helburuarekin.

Erabakitzeko datuak

Proiektuan zehar, lau ekoizpen-sistemen jarraipen zehatza egingo da. Animaliak aldizka pisatuko dira, egunero gizentzeko loteetako pentsu eta bazka kontsumoa erregistratuko da eta eredu bakoitzari lotutako kostu guztiak bilduko dira.

Informazio horrekin, azterketa tekniko-ekonomiko bat egingo da, sistema bakoitzean kilogramo bat okela ekoizteak zenbat balio duen jakiteko, hazkundearen zer fasetan lortzen den pisu gehien, elikadurak nola eragiten duen eta ikuspuntu tekniko, ekonomiko eta ingurumenekotik zein den eredurik eraginkorrena jakiteko.

Haragia ezaugarritzea, haren benetako balioa ezagutzeko

Honako hipotesi honetatik abiatzen da proiektua: animaliek landaredi-aniztasun handiagoa kontsumituz gero, lortutako haragiaren nutrizio-aniztasun handiagoa ekar liteke. Hipotesi hori hainbat azterketa zientifikoren bidez ebaluatuko da.

Nafarroako Unibertsitate Publikoak aztertuko du produktuaren azken ezaugarrietan landarediaren erabilera, elikadura eta aprobetxamendua nola isla daitezkeen. Emaitzei esker, oinarri zientifiko bat izango dugu pottokaren haragiari balioa emateko eta sistema estentsibo eta ekologikoetan hazitako arraza autoktonoen balorizazio komertzialerako aukera berriak irekitzeko.

Bertako arrazak: lehiarako abantaila

PAUSOKAren ikerketa pottokan oinarritzen bada ere, ondorioetako asko bertako abere-arraza guztietara estrapolatu ahal izango dira.

Baliteke arraza horiek sistema intentsiboetako beste arraza batzuen errendimendu produktibo berberak ez izatea, baina beste arraza batzuek ia erabili ezin dituzten baliabide naturalak aprobetxatzeko gaitasun aparta dute.

Ereduen arteko aldea bistaratzen

Animalia horiek kontsumitzen duten belar, sastraka edo landaredi kilogramo bakoitzak lurraldean metatzeari uzten dion biomasa suposatzen du, landare-erregaiaren karga murriztuz eta sute-arriskua gutxitzen lagunduz.

Aldi berean, landaredi-espezie ugari eraldatzen dituzte, urarekin eta eguzkiaren energiarekin batera, pertsonentzat balio handiko elikagai bihurtzeko.

Bizi-elikagaiak

PAUSOKAren abiapuntua da bertako arrazek ez dituztela elikagaiak bakarrik ekoizten. Bazkatzen duten bitartean, mendiak irekita mantentzen dituzte, biodibertsitatearen alde egiten dute eta suteen prebentzioan laguntzen dute. Sortzen duten haragia prozesu natural horien guztien emaitza da.

Helburu zientifiko nagusietako bat izango da egiaztatzea landare-aniztasun izugarri horrek nutrizio-ezaugarri bereizgarriak dituen okela bat ere badakar.

Ekoizpen- edo ingurumen-parametroetatik harago, proiektuak erakutsi nahi du ekoizpen-eredu horiek kalitate handiko elikagaia eskain dezaketela, ekosistemak mantentzen eta lurraldea kontserbatzen laguntzen duen prozesu baten ondorioz.

PAUSOKA ezagutzeko modurik onena

Abere-arrazak ez dira museoetan kontserbatzen, soroetan baizik... eta baita gure plateretan ere. Pottokaren etorkizuna bermatu nahi badugu, haren haragia estimatua, eskatua eta kontsumitua izatea lortu behar dugu. Jan Pottoka.