Ekoalde irabazi-asmorik gabeko elkartea da, eta CPAEN/NNPEK, INTIA eta AEN erakundeek bultzatu zuten 2018. urtean. Horri esker, eraginkortasunez, profesionaltasunez eta modu zuzenean eta bateratuan antola daiteke bertako elikagai ekologikoen banaketa, errestaurazio kolektibo eta partikularrekin.
2019an hasi zen elikagaiak merkaturatzen Ekoalde, profesionalentzako salmentarekin eta errestaurazio kolektiboarekin, eta 2020an partikularrentzako online denda gehitu zen eskaintzara. Gaur egun, jantoki kolektiboak dira salmenta-kanal garrantzitsuena, eta eskala-jauzi handia ekarri du antolakuntzari, fakturazioari eta lan-kargari dagokienez: 2020an Ekoalderen salmenta garbien %10 izatetik 2021eko azken hiruhilekoan %64 izatera igaro da.
Noaingo bilketa-zentroa sortu zenetik urtez urte lan egin den profesionalizazioak emaitza onak ekarri ditu. Gaur egun, Ekoaldek bi sukalde nagusi hornitzen ditu, 29 ikastetxe sukaldearekin eta baserri-eskola bat sukaldearekin. Horrek esan nahi du Ekoalde joan den ikasturtean eguneko 1.800 menutarako elikagaiak hornitzetik 2021-22 ikasturtean eguneko 11.500 menutara igaro dela.
Ikasturte honetarako bezeroekin egindako erosketa-hitzarmenei esker, produkzio-plangintza egiten hasi da, eta hornikuntza eta kalitate berme-protokoloak ezarri dira. Jantoki kolektiboetan elikadura birkokatzeaz eta pertsona guztiei elikadura osasungarria eta jasangarria eskaintzeaz gain, ekoizpen-mailan sektore ekologikoa egituratzea ekarri du, eta horrek eragin positiboa izan du tokiko sektore ekologikoan, bai salmenten bolumenean, bai kanal berrien irekieran edo negozio-lerro berrietan.
Adibidez, ikasturte bakoitzean 120.000 kilo barazki eta fruta ekologiko hornitzen dira; 10.000 kilo lekale inguru eta 4.000 kilo arroz integral baino gehiago. Kolektibitateetan bertako ekoizpen jasangarrien alde egitean, CPAEN/NNPEKko ekoizle ekologikoentzat kanal berri bat irekitzen da, banaka sartu ezingo luketenak. Jantoki kolektiboak hornitzeak hainbat produktu eramatea, eskuragarri daudela ziurtatzea eta planifikatzea dakar, bezeroei zerbitzu integral baten bidez erosketa taldekatua egiten erraztuz.
Eskala-jauzi handi horrek eragina izan du Ekoaldeko langileetan ere; izan ere, Ekoaldeko jardueraren hasieran 2 pertsona zeuden lanean, eta gaur egun, berriz, 8 pertsona, elkartearen zerbitzuen kudeaketa eta koordinazio osorako.
Legebiltzarreko bisita
Duela gutxi, eta Ekoalderen garapenaren berri emateko, Nafarroako Parlamentuko Landa Garapen eta Ingurumen Batzordeak Ekoaldeko instalazioak bisitatu zituen. Bisitan, elkartearen instalazioak eta funtzionamendua ezagutu ahal izan ziren. Gaur egun, Ekoalde Iruñeko Udaleko Haur Eskolen Hemengoak proiektuaren logistika guztiaz arduratzen da, eta, gainera, asteroko ibilbideak ditu Erriberan, Erdialdean eta Lizarraldean, Iruñerrian, Nafarroako iparraldean eta Pirinioetan. Astero banatzen du EAEn eta Iparraldean.
Etorkizuneko erronkak
Datozen urteei dagokienez, Ekoaldek proiektua sendotu nahi du, sektorea profesionalizatuz, salmenta-kanalen eta ekoizleen arteko oreka bilatuz eta digitalizazioan eta tresnetan inbertituz. Gainera, prestakuntza- eta zerbitzu-lanarekin jarraitzea aurreikusten da, batez ere jatetxe kolektiboetan.